menu

Powiat Szczycieński na weekend: śladami dawnych przemytników

2021-04-09 12:00:00 (ost. akt: 2021-04-07 10:00:33)
Szlak przemytniczy na granicy polsko - pruskiej

Szlak przemytniczy na granicy polsko - pruskiej

W tym tygodniu zapraszamy Państwa na wycieczkę rowerową, samochodową lub pieszą do Wielbarka, gdzie ruszymy szlakiem przemytniczym na granicy polsko - pruskiej.

https://m.powiatszczycienski.pl/2021/04/orig/dsc-0261-1600x1200-4209-39411.jpg
Opis. Szlak przemytniczy na granicy polsko - pruskiej.

Informacje związane ze szlakiem:

Problem przemytu był i nadal pozostaje jednym z najważniejszych problemów ochrony zewnętrznych granic każdego państwa. II Rzeczpospolita nie była wyjątkiem. Trudna sytuacja ekonomiczna w Polsce dwudziestolecia międzywojennego spowodowała, że wielu obywateli trudniło się przemytem oraz wymytem. Stanowiły one dodatkową możliwość zarobku. Nielegalny handel pozwalał również uniknąć bardzo wysokich podatków, co miało ogromne znaczenie w czasach biedy i braku legalnej pracy. Duży popyt na artykuły rolne w Prusach oraz duże różnice w cenie, stanowiły kolejny czynnik. Ludność pogranicza zajmowała się przemytem na małą skalę, natomiast duży przemyt był organizowany głównie przez Żydów, którzy często korzystali z usług przemytników dorywczych (mieszkańców pogranicza). Jednym z bardziej uczęszczanych szlaków przemytniczych był szlak prowadzący przez wieś Ostrowy.

Według respondentów, do Polski najczęściej przemycano sacharynę, cukier, wyroby alkoholowe i tytoniowe oraz rodzynki, pieprz i sól. Artykuły przemysłowe takie jak: nafta, ubrania, obuwie, zapałki czy rowery, były sprowadzane rzadziej. Z Polski natomiast, wywożono artykuły rolne: drób (najczęściej gęsi), konie, krowy, świnie, jaja, owce, żyto, masło, skóry, nasiona roślin strączkowych oraz drewno.

https://m.powiatszczycienski.pl/2021/04/orig/mapa-39412.jpg
Opis. Współrzędne GPS B 53.373134, L 21.083851

Szlak rowerowy - Śladami szlaku przemytniczego

Trasa szlaku
Trasa rozpoczyna się przy ul.F.Nowowiejskiego i biegnie drogą powiatową nr 1512 N w kierunku Rozóg. Następnie odbija w prawo, kierując się do wsi Sędrowo. W centrum wioski zbacza na lewo i prowadzi przez most nad rzeką Wałpusza do miejscowości Kipary. Tam kieruje się do wsi Olędry, gdzie droga gruntowa wiodąca przez las, prowadzi prosto do miejscowości Ostrowy. Dawnego punktu granicznego w międzywojennej Polsce.

Ciekawe miejsca na trasie szlaku:

Sędrowo:
- pomnik żołnierzy poległych w 1945 r.
- dawna karczma i szkoła

Kipary:
- dawny cmentarz ewangeliko-katolicki
- cmentarzysko kurhanowe - pamiątka po czasach pogańskich
- zabudowa zagrodowa z końca XIX i początki XX

Ostrowy:
- szlak przemytniczy
- budynek szkolny z przełomu XIX i XX wieku.

Ciekawostki:

Okuwanie gęsi
Podczas nielegalnego przemytu, gęsi musiały odbyć długą trasę do Prus, podczas której często doznawały okaleczeń łap. Aby temu zapobiec, polscy przemytnicy wylewali smołę, która w połączeniu z piaskiem tworzyła ochronną warstwę dla zwierząt. Gęsi mogły więc być przepędzane już bez żadnej szkody.

Linia graniczna zwana "rowem"
Tak często granica określana była przez ludność pogranicza, którzy tym samym podkreślali, że nie stanowi ona wielkiej bariery. Trudno się dziwić mieszkańcom, gdyż nie zmieniała się ona od czasów Cesarstwa Rosyjskiego. Nadal stały te same słupy graniczne, tylko na czarnych orłach rosyjskich namalowano polskie.

"Przymusowy" przemyt
Pomijając ciężkie warunki ekonomiczne, brak pracy i biedę, trzeba zaznaczyć, że władze niemieckie ograniczały możliwość wywozu waluty. Tym samym zmuszali do nabywania towarów i przemycania ich do Polski.

Źródło:
- https://wielbark.com.pl/2799,Szlak-rowerowy-Sladami-szlaku-przemytniczego.html
- https://wielbark.com.pl/Szlak%20przemytniczy