menu

Powiat

Charakterystyka Powiatu Szczycieńskiego

Powiat Szczycieński leży w południowej części Województwa Warmińsko - Mazurskiego. Od południa graniczy z Województwem Mazowieckim (Powiat Przasnyski i Ostrołęcki), od wschodu z Powiatem Piskim i Mrągowskim, od północy z Powiatem Ziemskim Olsztyn, a od zachodu z Powiatem Nidzickim.

Powierzchnia i podział administracyjny.

Powiat Szczycieński zajmuje obszar 1933 km2 co stanowi 8 % powierzchni województwa warmińsko - mazurskiego i plasuje go w grupie powiatów o największej powierzchni.

W granicach powiatu funkcjonuje sześć gmin wiejskich: Dźwierzuty, Jedwabno, Rozogi, Szczytno, Świętajno, Wielbark oraz miasto i gmina Pasym, miasto Szczytno.

Siedzibą samorządu powiatowego jest miasto Szczytno - centrum życia społecznego, kulturalnego i gospodarczego. Dla samorządów lokalnych, centra gospodarczo-społeczno-kulturalne pełnią miejscowości stanowiące ich siedziby w miejscowościach: Dźwierzuty, Jedwabno, miasto Pasym, Rozogi, Świętajno, Wielbark, a dla gminy Szczytno - miasto Szczytno. Szczytno jest położone centralnie w stosunku do siedzib gmin w odległościach około 20 km przy stosunkowo dobrej sieci dróg.




Uwarunkowania społeczne.

Ludność.

Obszar Powiatu Szczycieńskiego zamieszkuje 69,3 tys. osób, co stanowi 5 % mieszkańców województwa warmińsko-mazurskiego. Mieszkańcy miast stanowią 40,7 % populacji, a mieszkańcy wsi 59,3 %. Średni wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 37 osób na 1 km 2 .

W poszczególnych gminach wskaźnik zaludnienia kształtuje się następująco: w gminach Dźwierzuty, Rozogi i Szczytno w przedziale 21 - 30 osób na 1 km 2, a w gminach Jedwabno, Pasym, Świętajno i Wielbark w przedziale 11 - 20 osób na 1 km 2.
Z ogólnej liczby mieszkańców Powiatu Szczycieńskiego w wieku produkcyjnym czynnych zawodowo jest 43,669 osób.Około 7.800 osób w wieku produkcyjnym pozostaje bez pracy. Etnicznie mieszkańcy Powiatu Szczycieńskiego stanowią społeczności składające się z ludności autochtonicznej i napływowej z terenów wschodnich (repatriantów), dawnych ziem polskich sprzed 1939 r., terenów przygranicznych (kurpiowszczyzny) oraz osób z pozostałego obszaru Polski osiedlonych w ramach dawnych nakazów pracy, osadnictwa rolnego oraz napływu fachowców różnych branż, zatrudnionych w zakładach przemysłowych, szkolnictwie i administracji publicznej. Pomimo etnicznego zróżnicowania lokalnej społeczności, jest ona zintegrowana, zatarły się różnice zwyczajowe przy zachowaniu folkloru i tradycji kulturowej.

Środowisko przyrodnicze.

Naturalne warunki przyrodniczo - klimatyczne, rzeźba terenu, warunki geomorfologiczne, występowanie zasobów wodnych wód powierzchniowych i podziemnych oraz lokalnych kopalin przesądzają o możliwościach zagospodarowania, preferują jako wiodące gałęzie gospodarki: rolnictwo, turystykę, przemysł oparty o naturalne surowce tj. drewno, kopaliny (pospółka, piasek, żwir, torf) przy zachowaniu równowagi biologicznej ze szczególną dbałością o ochronę środowiska w bardzo szerokim pojęciu.
Na obszarze powiatu tereny chronione stanowią około 70 % powierzchni. Tworzą je rezerwaty przyrody Galwica, Kulka, Sasek, Małga oraz w części północno - zachodniej Mazurski Park Krajobrazowy wraz z ich otulinami. Na obszarze chronionym występują rzadkie okazy roślin w tym: kosaciec syberyjski, pięciornik norweski oraz liczne pomniki przyrody w liczbie zarejestrowanych 120 obiektów. Z bardziej znanych to jałowce w okolicach Lipowca i dęby Napiwodzko - Ramudzkie w Nadleśnictwie Jedwabno.
Wśród chronionych gatunków zwierząt na terenie powiatu występuje: ryś, bóbr, orzeł bielik, bocian czarny i kraska (jedyne stanowisko na Warmii i Mazurach).

Ochroną objęte są wody powierzchniowe w ramach utworzonych stref ochronnych wokół jezior i rzek (zakaz zabudowy), oraz Omulewski podziemny zbiornik wody pitnej leżący w granicach gmin Jedwabno, Wielbark i południowej części gminy Szczytno, gdzie zabudowa jest ograniczona (do obiektów z zabezpieczonym odbiorem ścieków) oraz obowiązującym zakazem stosowania gnojowicy i ograniczeniem stosowanie nawozów mineralnych.

Na obszarze Powiatu panują niekorzystne warunki klimatyczne, średnia temperatura roczna wynosi 6,6 o C, średnia lipca 17,7 o C, a stycznia - 3,5 o C, co przesądza o zaliczeniu do najchłodniejszych miejsc w Polsce.
Ogólna liczba dni z temperaturą powyżej 0o C (z przymrozkami i mrozami) wynosi średnio 140 dni, co czyni okres wegetacji stosunkowo krótkim. Średnia roczna opadów osiąga 600 mm.
Ukształtowanie terenu dzieli Powiat na dwie części: północną o urozmaiconej rzeźbie terenu (teren pofałdowany) i południową płaską utworzoną z wypływających z lodowca piasków.

Obszar Powiatu charakteryzuje się dużą lesistością (około 50 %), występowaniem w części północnej wód powierzchniowych (jezior) około 4 % oraz zróżnicowaną bonitacją gleb.

Teren polodowcowy w części północnej ma przewagę gleb lepszych III i IV klasy, część południowa zdecydowanie posiada gleby słabsze (klasa V i VI).

W obszarze zlewni rzek Szkwy, Omulwi i Rozogi występują duże kompleksy łąk o dobrej jakości z bogatą fauną i florą. Klimat, rzeźba terenu, przydatność rolnicza, duża lesistość przesądzają o możliwościach gospodarczych i kierunkach rozwoju.